تشخیص و شکستن سنگ حالب و کلیه با استفاده از اورتروسکوپی و لیزر

سنگ کلیه

اگر سنگ کلیه دارید یا در هنگام ادرار کردن احساس درد دارید، احتمالا پزشکتان از شما می‌خواهد که اوروتروسکوپی انجام دهید. در این روش مشکلات موجود در مجاری ادراری شما تشخیص داده شده و حتی در مواردی درمان می‌شوند. در حین انجام اروتروسکوپی، یک لوله بسیار باریک و منعطف از طریف مجرای ادرار شما وارد کلیه و لوله‌های حالب می‌شود. حالب لوله‌هایی هستند که کلیه را به مثانه متصل می‌کنند.  از طریق اروتروسکوپی پزشک می‌تواند سنگ کلیه و حالب و سایر مشکلات را تشخیص دهد.

اوروتروسکوپی روش منتخب برای درمان سنگ‌های کلیه و حالب با اندازه کوچک و متوسط است. این سنگ‌ها ممکن است در هر قسمتی از مجاری ادراری باشند.

این سنگ‌ها توسط دوربین اورتروسکوپی فرستاده شده به داخل مجرای ادرار شناسایی و محل دقیق آن‌ها تعیین می‌شود و پس از آن دکتر با لیزر اقدام به شکستن سنگ‌ها می‌کند.

عمل اورتروسکوپی توسط پزشک متخصص اورولوژی تحت بیهوشی انجام می‌شود. دکتر  به عنوان پزشک متخصص در زمینه درمان و شکستن سنگ‌های کلیه و مجاری ادراری میتواند به بیماران در این زمینه کمک کند. برای دریافت مشاوره و یا مراجعه حضوری با شماره‌های ما تماس حاصل فرمایید.

چه زمانی ممکن است اورتروسکوپی انجام دهید؟


اروترسکوپی معمولا زمانی انجام می‌شود که مجاری ادرار ی شما دارای سنگ شده اند. سنگ کلیه، چیزهایی شبیه به دانه‌های شن یا سنگ هستند اما اینها سنگ واقعی نیستند بلکه از تجمع مواد معدنی و نمک‌های مختلف که ادرار هستند، به وجود آمده اند. این سنگ‌ها در کلیه تشکیل می‌شوند اما ممکن است حرکت کرده و وارد حالب شوند. متخصص اورولوژی یا همان متخصص کلیه و مجاری ادرار همچنین در صورتی که حدس بزند شما در مجاری ادرار خود ممکن است پولیپ، تومور، یا سایر بافت‌های غیرطبیعی را داشته باشید، انجام اورتروسکوپی را تجویز می‌کند. پزشک با استفاده از وسیله مخصوصی می‌تواندسنگ‌ها یا پولیپ را بردارد و یا برای انجام آزمایش نمونه برداری کند.  همچنین در صورتی که پزشک تصور کند شما عفونت مجرای ادرار یا سایر مشکلات را مجاری ادرار را دارید، ممکن است علاوه بر اورتروسکوپی، انجام تست‌های دیگری را تجویز کند از جمله:

ام آر آی برای دیدن تصاویر دقیق از کلیه، مثانه، و سایر ارگان‌های داخلی

سی تی اسکن برای تشخیص سنگ کلیه و اندازه و موقعیت آنها

آزمایش ادرار برای تشخیص عفونت

چه کسانی به اورتروسکوپی نیاز دارند؟


کسانی

اگر به مشکلات کلیه و مجاری ادراری مبتلا هستید که تشخیص داده نشده اند (مانند انسداد ادرار) انجام اورتروسکوپی به تشخیص مشکل شما کمک می‌کند. زمانی که شما به خاطر انسداد ادرار یا درد در هنگام ادرار کردن به پزشک مراجعه می‌کنید، ممکن است انجام این تست برای شما تجویز شود. تجویز تست‌های تشخیصی به نوع علائم شما و نتایج سایر تستها بستگی دارد.

گاهی اوقات پزشکان برای کمک به عمل سنگ شکنی برون اندامی کلیه از اورتروسکوپی استفاده می‌کنند تا سنگ‌های کلیه و مجاری ادرار را بشکنند. این روش بیشتر برای کسانی موثر است که:

  • زنانی که باردار هستند
  • افرادی که اضافه وزن زیاد دارند
  • افراد مبتلا به مشکلات انعقاد خون

مزایا و خطرات


اورتروسکوپ کاربردهای مختلفی برای متخصص اورولوژیست می‌تواند داشته باشد از جمله:

  • داشتن تصویری دقیق و واضح از مجاری ادراری
  • برداشتن یا شکستن سنگ‌ها
  • نمونه برداری از بافتهای مشکوک

اورتروسکوپی یک عمل سرپایی است و شما می‌توانید پس از اتمام آن به خانه بازگردید. یکی از عوارض احتمالی این عمل، زخم شدن مجرای ادرار و خونریزی خفیف است. مانند تمامی عمل‌های دیگر، خطر عفونت البته به میزان بسیار کمی وجود دارد. ممکن است بعد از انجام این عمل هنگام ادرار کردن احساس ناراحتی داشتهب اشید. در صورتی که مجرای ادراری تورم کرده باشد ممکن است ادرار کردن برای شما مشکل باشد.

در هنگام انجام اروتروسکوپی از بیهوشی عمومی استفاده می‌شود و بنابراین این عمل با عوارض جانبی احتمالی ناشی از بیهوشی نیز همراه است.

آمادگی قبل از انجام اروتروسکوپی


همیشه در مورد مراحل درمان از پزشک خود سوال کنید و در مورد دستورالعمل‌های لازم که باید قبل یا بعد از درمان انجام دهید، از او توضیح بخواهید. این دستورالعمل‌ها می‌توانند در مورد هر بیمار یا در هر کلینیک یا بیمارستان متفاوت باشند:

دستورالعمل‌های مربوط به اقدامات قبل از عمل می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • زمان توقف مصرف داروهای خاص مانند رقیق کننده‌های خون
  • زمان تخلیه مثانه قبل از انجام عمل
  • زمان تهیه داروهای ضد درد (در صورت لزوم)
  • هماهنگی برای این که یک نفر بعد از عمل شما را تا خانه برساند
  • مدت زمانی که قبل از عمل نباید چیزی بخورید و بنوشید. این زمان معمولا بین ۶ تا ۸ ساعت است. و به نوع بیهوشی شما بستگی دارد. بیهوشی می‌تواند از نوع بیهوشی عمومی یا اپیدورال باشد. در روش اپیدورالْ نیمه پایینی بدن بی حس می‌شود.
  • ممکن است لازم باشد قبل از انجام عمل تست ادرار بدهید.

شما و روند پیشروی درمان باشد. بهتر است یکی از دوستان، آشنایان یا اعضای خانواذه همذاه شما باشد و اطلاعات مربوط به انجام عمل را مطالعه کند تا بدین صورت شما احساس راحتی بیشتری داشته باشید. قبل از مراجعه پزشکف تمامی سوالات خود را یادداشت کنید تا به خاطر داشته باشید که همه آن‌ها را با پزشک درمیان بگذارید. اجازه دهید در زمان مراجعه به پزشک یکی از نزدیکانتان همراه شما باشد تا به شما کمک کند مواردی که نیاز دارید را از پزشک بپرسید.

در حین انجام اورتروسکوپی چه اتفاقی می‌افتد؟


اورتروسکوپی

زمانی که بیهوشی اثر کرد، متخصص اورولوژی سر اورتروسکوپ را وارد  مجرای ادراری می‌کند. زمانی که اورتروسکوپ وارد مثانه شد، مایع استریل مخصوصی وارد مثانه می‌شود. این مایع مثانه را پر می‌کند و بنابراین دیواره‌های مثانه را می‌توان با وضوح بیشتری دید. سپس لوله‌ی اورتروسکوپ وارد لوله حال می‌شود. در صورتی که لازم باشد درون کلیه‌ها نیز دیده شود،. اورتروسکوپ تا کلیه نیز هدایت می‌شود مشاهده کامل مجاری ادرار می‌تواند تا 30 دقیقه طول بکشد. در صورتی که این عمل برای برداشتن سنگ یا نمونه برداری از بافت انجام می‌شود، مدت زمان آن بیشتر می‌شود. در یک روش دیگر، فیبر نوری که لیزر را ساطع می‌کند از طریق اورتروسکوپ وارد بدن می‌شود و سنگ‌ها را می‌شکند. در این روش از لیزر هولمیوم استفاده می‌شود و انجام آن حدود 90 دقیقه طول می‌کشد.  بعد از شکستن سنگ‌ها یک جسم شبیه سبد از سر اورتروسکوپ خارج می‌شود و سنگ‌ها را از درون مجرای ادرار جمع آوری می‌کند.

شرایط شما بعد از انجام عمل


شرایط
در برخی از بیماران یک لوله‌ی موقتی به نام استنت یا سوند در مجرای ادراری قرار داده می‌شود. از انجایی که ممکن است مجرای اداری بعداز عمل متورم باشد، این لوله موجب می‌شود که تا زمان بهبودی کامل مجرای ادراری، راه خروج ادرار از مثانه بسته نشود. همچنین ممکن است سرمی به شما تزریق شود تا تعادل مایعات و الکترولیت‌های بدن شما مجددا برقرار شود. بعد از اتمام عمل ممکن است مستقیما به اتاق خود در بخش منتقل شوید و یا مدت کوتاهی در اتاق ریکاوری باشید و سپس به بخش منتقل شوید. در این زمان ضربان قلب، فشار خون و میزان درد شما مرتبا تحت نظر خواهد بود. سوند قرار داده شده معمولا ظرف مدت کوتاهی بعد از عمل برداشته می‌شود. اگر خودتان بتوانید به طور کارامد ادرار کنید، تب نداشته باشید و درد شما چندان زیاد نباشد، از بیمارستان مرخص می‌شوید. ممکن است درد خفیف تا متوسطی در زیر شکم داشته باشید و احساس اضطرار شما برای رفتن به دستشویی شدید شود. این عوارض معمولا به خاطر گذاشتن اورتروسکوپ یا سوند است و بعد از مدتی برطرف می‌شوند. برای رفع این عوارض نیز داروهیی وجود دارند بنابراین اگر مشکلی دارید، تردید نکنید و آن را با پزشک خود در میان بگذارید.  

شرایط شما در هنگام بازگشت به خانه


پزشک یا پرستار در هنگام مرخص شدن در مورد استراحت کردن، رانندگی کردن و انجام فعالیت‌های فیزیکی نکات لازم را به شما می‌گویند. در صورتی که سوند شما قبل از خروج از بیمارستان برداشته نشده است، پزشک در مورد زمان برداشتن سوند به شما اطلاع می‌دهد. ممکن است لازم باشد که سوند بین چند روز تا چند هفته در مجرای ادراری باقی بماند. از آنجایی که وسالی وارد مجرای ادراری شما شده اندف ممکن است دچا برخی از علائم شوید. این علائم معمولا بهد از گذشت چند هفته برطرف می‌شوند:

  • احساس درد در هنگام ادرار کردن
  • وجود مقادیر کم خون در ادرار
  • احساس ناراحتی در ناحیه مثانه یا کلیه در هنگام ادرار کردن
  • ادرار به دفعات بیشر و احساس اضطرار بای ادرار کردن

سعی کنید به صورت مرتب مایعتن بنوشید اما در هر نوبت مقدار کمی مایعات مصرف کنید. گاهی اوقات وجود یک لخته خون باعث بروز درد می‌شود. ادرار دارای ماده ای نام اوروکیناز است که باعث حل شدن لخته خون می‌شود. اگر علی رقم مصرف مسکنف همچنان درد شما ادامه داشت، با بیمارستان یا پزشک خود تماس بگیرید.

اقدامات لازم در هفته‌ی  اول بعد از عمل


  • سعی کنید مایعات کافی بنوشید. در مجموع باید 1.5 لیتر مایعات در طول روز بنوشید تا جریان ادرار به راحتی برقرار شود و تکه‌های ریز سنگ از کلیه و مجاری ادرار خارج شوند.
  • سعی کنید طی یک هفته‌ی بعد از عمل، مقاربت جنسی نداشته باشید تا از بروز عفونت مجرای ادرار جلوگیری کنید.
  • سبزیجات بیشتر و گوشت کمتر مصرف کنید تا مدفوع شما نرم تر بشود. اگر در هنگام دفع مدفوع فشار کمتری به خودتان وارد کنید، این موضوع به روند بهبودی شما کمک می‌کند.
  • طی یک هفتهی اول به بدن خودتان استراحت بدهید. شما می‌توانید نهایتا اجسامی با وزن 5 کیلو را بلند کنید و می‌توانید راه بروید.  بعد از یک هفته می‌توانید ورزش و دوچرخه سواری را آغاز کنید.

چه زمان باید به پزشک یا بیمارستان زنگ بزنید؟


  • در صورت داشتن تب بالای 38.5 درجه
  • داشتن احساس سوزش شدید در هنگام ادرار کردن
  • عدم توانایی ادرار کردن
  • وجود مقادیر زیاد خون در ادرار که با استراحت و مصرف مایعات بهبودی پیدا نمی کند.
  • داشتن درد شدید علی رقم خوردن مسکن

در صورت داشتن درد یا خونریزی شدید و یا در صورت عدم بهبودی علائم یا شدید شدن آنها بعد از مرخصی از بیمارستان حتما باید به پزشک خود مراجعه کنید.  داشتن درد شدیدف تب و لرز از علائم عفونت هستند و در صورت داشتن این علائم باید به پزشک اطلاع دهید. پزشک برای پیشگیری یا درمان عفونت برای شما انتی بیوتیک تجویز می‌کند.

پیگیری جلسات


قبل از ترک کردن بیمارستان زمان مراحعات بعدی شما به پزشک تعیین می‌شود. جلسات بعدی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بررسی نتایج آزمایش شما
  • چک کردن نتایج عکس‌های رادیولوژی یا سونوگرافی
  • برداتن استنت JJ (سوند)

سنگ‌های برداشته شده از مجرای ادراری به آزمایشگاه فرستاده می‌شوند تا ترکیب انها مشخص شود.  بازگشت نتایج آزمایش ممکن است چند هفته طول بکشد. بر اساس نتایج این آزمایش و همچنین آرمایش خون و ادرلر، پزشک می‌تواند تعیین کند که شما در معرض خطر بروز مجدد سنگ کلیه و حالب هستید یا خیر.

همچنین ممکن است پزشک انجام عکسبرداری رادیولوژی یا سونوگرافی را تجویز کند تا در صورت وجودف سنگ‌هایی که هنوز خارج نشده اند را شناسایی کند. همچینن با کمک این عکس‌ها پزشک مطمئن می‌شود که ادرار راه خرجی به سمت بیرون دارد و مجرای ادراری بسته شنده است.

معمولا برداشتن سوند کمتر از چند دقیقه طول می‌کشد. در هنگام برداشتن سوند ممکن است در زیر شکم خود احساس درد خفیف تا متوسط داشته باشید و همچنین احساس اضطرار شدید برای رفتن به دستشویی داشته باشید. این علائم معمولا به خطر سوند ایجاد می‌شوند. برای رفع این علائم داروهایی وجود دارد پس در صورت داشن این علائم به پزشک اطلاع دهید.

اگر نتایج آزمایش نشان دهند که ریسک تشکیل مجدد سنگ زیاد است، پزشک شما را ارزیابی متابولیسمی می‌کند.  ارزیابی متابولیسمی یک سری آزمایشات خون ادرار متوالی است که می‌تواند علل احتمالی تشکیل سنگ را نشان دهد. بسته به نتایج این آزمایشات، ممکن است آزمایشات دیگری تجویز شوند و یا پزشک به علت تشکیل سنگ پی ببرد و توصیه‌هایی برای پیشگیری از تشکیل سنگ به شما بکند. علاوه بر تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی ممکن است لازم باشد داروهایی مصرف کنید که ریسک تشکیل سنگ را کاهش می‌دهند. این داروها به طور کلی عوارضی ندارند و یا عوارض آنها بسیار خفیف است.

حتی اگر احتمال تشکسل مجدد سنگ در کلیه یا مجاری ادراری شما کم باشد، باز هم پزشک و پرستاران برخی توصیه‌ها را به شما می‌کنند تا در سبک زندگی و عادات خود تغییراتی ایجاد کنید از جمله:

  • افزایش میزان مصرف مایعات در طول روز تا 2.5 الی 3 لیتر
  • داشتن رژیم غذایی متعادل با میزان گوشت کمتر و سبزیجات و فیبر بیشتر و مصرف میزان متعادل از کلسیم و میزان کمتری از پروتئین حیوانی
  • داشتن وزن متعادل و انجام میزان کافی از فعالیت فیزیکی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *