درمان سرطان کلیه کودکان یا سرطان ویلمز (تومور نفروبلاستوما کلیه)

سرطان کلیهتومور ویلمز سرطان نادر کلیه است که در درجه اول کودکان را تحت تاثیر قرار می دهد. این تومور با نام فیبروبلاستوما نیز شناخته می شود که یکی از رایج ترین سرطان های کلیه در کودکان است.تومور ویلمز اغلب کودکان 3 تا 4 سال را تحت تاثیر قرار می دهد و کمتر کودکان 5 سال به بالا را درگیر می کند. این توموراغلب یکی از کلیه ها را درگیر می کند اما گاهی ممکن است در یک زمان هردو را تحت تاثیر قرار دهد.

در طول سال ها ،تشخیص و درمان تومور ویلمز تا حد زیادی پیشرفت داشته است و شیوه های درمان برای کودکان مبتلا به این بیماری بهبود یافته است. با درمان مناسب آینده ی کودکان مبتلا به تومور ویلمز بسیار خوب است.

در صورتی که کودکی در اطراف شما به بیماری سرطان ویلمز دچار است لازم است برای  آن سریعا به اورولوژیست مراجعه شود. پزشکی با تخصص اورولوژی و تجربه و تبحر در زمینه تشخیص و درمان این بیماری میتواند به کودکان دلبند شما کمک کند. برای دریافت مشاوره و یا مراجعه حضوری با شماره های ما تماس حاصل فرمایید.

تومور ویلمز


تومور کلیه در کودکانتومور ویلمز یکی از رایج ترین سرطان ها در کودکان است که اول کلیه ها را درگیر می کند.از 10 سرطان کلیه در کودکان 9 عدد آن مربوط به تومور ویلمز است.بیشتر تومورهای ویلمز یک طرفه هستند ،این بدان معناست که تنها روی یکی از کلیه ها اثر می گذارند. اغلب تنها یک تومور است اما در 5 تا 10% کودکان بیش از یک تومور در کلیه یافت می شود.حدود 5 % کودکان دارای تومور دو طرفه هستند.(تومور در هر دو کلیه شان وجود دارد)

قبل از اینکه متوجه شوند توموری وجود دارد، تومور شروع به بزرگ شدن میکند.متوسط تومور ویلمز تازه یافت شده بزرگتر از کلیه است که بدلیل  شروع فعالیت آن در کلیه است.اکثرا تومور ویلمز قبل از اینکه در دیگر اندام ها گسترش (متاستاز)پیدا کند، تشخیص داده می شود.

اگر پزشکی با معاینه بدنی و ویژگی های ظاهری عقیده داشته باشد که کودکی به سرطانی مانند ویلمز مبتلا است،نمی توان از این موضوع اطمینان حاصل کرد تا زمانیکه قسمتی از تومور به عنوان نمونه در آزمایشگاه بررسی شود.

انواع تومور ویلمز


تومورهای ویلمز بر اساس اینکه در زیر میکروسکوپ چه شکلی هستند (از لحاظ بافت شناسی) به دو گروه اصلی تقسیم بندی می شوند.

بافت شناسی مطلوب

اگر چه سلول های سرطان در این تومورها به نظر کاملا طبیعی نمی رسند اما آناپلاسیا (در پاراگراف بعدی بخوانید) نیز در آن ها مشاهده نمی شود. از 10 مورد تومور ویلمز بیشتر از 9 عدد آن از نظر بافت شناسی مطلوب هستند. شانس درمان کودکان مبتلا به این تومور بالا می باشد.

بافت شناسی نامطلوب(تومور ویلمز آناپلاستیک)

در این تومورها ، شکل سلول های سرطانی متفاوت است و هسته (قسمت مرکزی که شامل DNA است) سلول ها تمایل دارند که بسیار بزرگ و غیر طبیعی باشند،که به این حالت آناپلاسیا گفته می شود. هر چقدر آناپلاسیا بیشتر باشد، تومور سخت تر درمان می شود.

علت ها


علت بوجود آمدن تومور ویلمز مشخص نیست اما در مواردی نادر وراثت نقش دارد.سرطان زمانی شروع می شود که خطا در DNA سلول ها ایجاد گردد.این خطاها به سلول ها اجازه ی رشد و تقسیم غیر قابل کنترل می دهد و تا زمانیکه سلول های دیگر بمیرند این روند ادامه پیدا می کند.تجمع سلول ها توموررا تشکیل می دهد.در تومور ویلمز این اتفاق ها در سلول های کلیه رخ می دهد. در موارد نادر ، خطاها در DNA  که منجر به تومور ویلمز می شود از والد به فرزند منتقل می گردد اما در اکثر موارد سرطان ارتباطی با رابطه ی والدین و فرزندان ندارد.

علائم


 علائم تومور کلیه در کودکان

علائم و نشانه های تومور ویلمز بسیار زیاد است و برخی کودکان هیچ نشانه ی واضح ظاهری را نشان نمی دهند. اکثر کودکان مبتلا به تومور ویلمز یک یا بیشتر علائم و نشانه های زیر را تجربه کرده اند:

  • توده شکمی که می توانید آن را احساس کنید
  • تورم شکم
  • درد شکم

و دیگر علائم ونشانه ها شامل:

  • تب
  • وجود خون در ادرار
  • حالت تهوع یا استفراغ یا هر دو
  • یبوست
  • اشتها نداشتن
  • تنگی نفس
  • فشارخون بالا

چه موقع به پزشک مراجعه کنید


اگر متوجه هرکدام از علائم ونشانه های نگران کننده شدید به پزشک مراجعه کنید. با اینکه تومور ویلمز نادر است و احتمال اینکه به دلایل دیگری این علائم بوجود آمده باشد،هست اما برای رفع نگرانی ها ، بسیار اهمیت دارد که با مشاهده علائم علت بررسی شود.

عوامل خطرناک


عواملی که ممکن است خطر ایجاد تومور ویلمز افزایش یابد شامل:

  • نژاد آفریقایی-آمریکایی.در ایالات متحده کودکان دارای نژاد آفریقایی-آمریکایی کمی بیشتر از نژادهای دیگر کودکان خطر ابتلا به تومور ویلمز را دارند و کودکان دارای نژاد آسیایی-آمریکایی کمتر ازنژادهای دیگر کودکان در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.
  • سابقه خانوادگی تومور ویلمز.اگر فردی در خانواده تان مبتلا به تومور ویلمز بوده است ، احتمال خطر این بیماری در فرزند شما افزایش می یابد.

در کودکانی که در هنگام تولد دارای ناهنجاری های خاص یا سندروم ها هستند غالبا تومور ویلمز رخ می دهد،مانند:

  • فقدان مادرزادی عنبیه چشم(آنیریدیا).در این نقص عنبیه و یا همان قسمت رنگی چشم تقریبا به طور جزئی هست ویا کاملا وجود ندارد.
  • افزایش رشد در یک طرف بدن(همی هیپرتروفی).در این نقص یک طرف از بدن یا قسمتی از آن بطور قابل توجهی بزرگتر از طرف دیگر است.

تومور ویلمز می تواند بعنوان بخشی از سندروم های نادر رخ دهد که شامل:

  • سندروم واگر. این سندروم شامل تومور ویلمز، فقدان مادرزادی عنبیه چشم ، اختلالات سیستم تناسلی واختلالات سیستم ادراری و ناتوانی های ذهنی می باشد.
  • سندروم دنیس دراش. این سندروم شامل تومور ویلمز ، بیماری کلیه و دوجنسی کاذب در جنس مذکرمی باشد ، به این معنا که اگر پسری که متولد شود با داشتن بیضه ویژگی های زنان را دارد.
  • سندروم بک ویت وایدمن.کودکان مبتلا به این سندروم از لحاظ جثه بزرگتر از سنشان هستند(ماکروزومیا)، اندام های شکمی خود را از قسمت بند ناف به بیرون هل می دهند(فتق ناف)، دارای زبانی بزرگ(ماکروکلوشیا) هستند،اندام های داخلی بزرگ و اختلالات گوش دارند.هم چنین می توان نوعی از سرطان کبد به نام هپاتوبلاستوما را بعنوان خطری برای ایجاد تومور ویلمز نام برد.

پیشگیری


تومور ویلمز با هیچ راهکاری قابل پیشگیری نیست. اگر کودکتان فاکتورهای خطر ابتلا به بیماری ویلمز مانند سندروم های شناخته شده را دارد ممکن است پزشک اولتراسوند دوره ای کلیه را برای بررسی ناهنجاری های کلیه تجویز کند.اگرچه انجام آزمایش از فعالیت تومور ویلمز جلوگیری نمی کند اما به تشخیص بیماری در مراحل اولیه کمک می کند.

چگونه تومور ویلمز تشخیص داده می شود؟


زمانیکه دختر یا پسر بچه ای به دلیل داشتن علائم بیماری به پزشک مراجعه می کنند ، تومور ویلمز پیدا می شود . پزشک به دلیل معاینات بدنی ونتایج آزمایش ممکن است به داشتن تومور ویلمز مشکوک شود اما تشخیص اصلی تنها زمانی اتفاق می افتد که قسمتی از بافت تومور بعنوان نمونه زیر میکروسکوپ بررسی شود.

سابقه پزشکی ومعاینه بدنی

اگر کودک شما دارای علائم ونشانه های بیماری که گمان می رود تومور کلیه است را دارد ، پزشک برای اطلاعات بیشتر در مورد علائم بیماری و اینکه از چه زمانی در فرد اتفاق افتاده است ، سابقه پزشکی فرد را می خواهد. همچنین ممکن است پزشک درمورد سابقه خانوادگی سرطان یا نقص مادرزادی بخصوص در دستگاه تناسلی یا سیستم ادراری بپرسد. پزشک کودک را برای یافتن اینکه آیا علائم مربوط به تومور کلیه می باشد ویا علائم دیگر مشکلات وبیماری ها است ، معاینه کند. تمرکز بر روی شکم وافزایش فشار خون می باشد زیرا که از علائم ممکن تومور کلیه هستند. همچنین نمونه های خون و ادرار ممکن است جمع آوری ومورد آزمایش قرار بگیرند.(در زیر تست های آزمایشگاهی را ببینید.)

آزمایشات تصویر برداری

اگر پزشک بر این عقیده باشد که کودک  احتمالا مبتلا به تومور کلیه است ، کودک باید یک یا تعداد بیشتری از آزمایشات تصویربرداری که درادامه بیان میشود را انجام دهد.این آزمایشات با استفاده از امواج صوتی، اشعه ایکس، میدان مغناطیسی یا مواد رادیواکتیو انجام می شود تا عکس هایی از داخل بدن بدست آید.آزمایشات تصویر برداری به دلایل زیر انجام می شوند:

  • برای یافتن اینکه آیا توموری وجود دارد و اگر تومور وجود داشته باشد،احتمالا تومور ویلمز است یا خیر
  • برای دانستن اینکه تا چه حد تومور در کلیه و دیگر قسمت های بدن گسترش یافته است
  • برای کمک به جراحی و پرتو درمانی
  • برای مشاهده اینکه درمان جواب داده است یا خیر

اولتراسوند(سونوگرافی)

زمانیکه پزشک به داشتن تومور ویلمز یا دیگر تومورها در ناحیه شکمی مشکوک می شود،اولتراسوند اغلب اولین آزمایش تصویر برداری است که انجام می شود.آزمایش بسیار ساده ای است که از اشعه استفاده نمی شود و پزشک تصویر خوبی از کلیه ها و دیگر اندام های ناحیه شکم مشاهده می کند.هم چنین برای زمانیکه تومور در حال رشد به رگ های اصلی خارج از کلیه می باشد ، مفید است.این عکس برداری در صورت نیاز ، برای برنامه ریزی جراحی می تواند کمک کننده باشد.

اسکن توموگرافی کامپیوتری(سی تی ، سی تی ای ) یا همان سی تی اسکن

سی تی اسکن از اشعه ایکس برای ایجاد تصاویری دقیق از مقطع عرضی قسمتی از بدن کودک از جمله کلیه ها استفاده می کند. سی تی اسکن یکی از مفید ترین آزمایشات برای مشاهده تومور کلیه ای است. هم چنین برای بررسی اینکه آیا سرطان در رگ های مجاور گسترش یافته و یا در اندام های دور از کلیه مانند شش ها پخش شده است یا خیر، مورد استفاده است.زمانیکه اسکن انجام می گیرد کودک باید روی سطحی دراز بکشد و برای وضوح تصویر به کودکان کوچکتر ممکن است دارویی داده شود تا آرام بمانند و یا در طول آزمایش بخوابند.

اسکن تصویر برداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی)

اسکن ام آر آی برای زمانی است که پزشک جزئیات بسیار دقیقی از کلیه ونواحی اطراف آن را می خواهد.برای مثال، اگر تومورکلیه بزرگ سیاهرگ زیرین در شکم را درگیر کند، ام آر آی انجام می شود.هم چنین اگر پزشک نگران این موضوع باشد که سرطان گسترش یافته و مغز ونخاع را درگیر کرده ، ام آرآی انجام می گردد.زمانیکه کودک به صورت درازکش وارد تونل باریک برای انجام ام آر آی می شود ممکن است حالت اضطراب و ناراحتی به او دست بدهد .در این آزمایش نیاز است چندین دقیقه فرد در حالت دراز کش بماند. برای آرام ماندن کودکان کوچکتر به آن ها دارو می دهند تا در طول آزمایش بی قراری نکنند و یا بخوابند.

اشعه ایکس قفسه سینه

اشعه ایکس قفسه سینه ممکن است بدنبال گسترش تومور ویلمز در ریه ها ، هم چنین مشاهده شش ها و مقایسه آن با دیگر تصویربرداری های اشعه ایکس که ممکن است در آینده انجام شود،صورت بگیرد.اگر کسی سی تی اسکن از قفسه سینه گرفته باشد ممکن است نیازی به انجام این آزمایش نداشته باشد.

اسکن استخوان

اسکن استخوان گسترش سرطان در استخوان ها را نشان می دهد. پزشکان معمولا این آزمایش را سفارش نمی کنند مگر اینکه فکر کنند که کودک به تومور ویلمز مبتلا شده وتومور گسترش یافته است.

تست های آزمایشگاهی

اگر پزشک به مشکل کلیه ها مشکوک باشد برای کودک تست های آزمایشگاهی را تجویز می کند تا نمونه های ادرار و خون کودک بررسی شود.هم چنین این تست ها بعد از ابتلا به تومور ویلمز نیز انجام می شود.نمونه ادرار برای بررسی مشکلات کلیوی و موادی به نام کاته کولامین ها آزمایش می شود و اینکه اطمینان حاصل شود که کودک به نوع دیگری از تومور بنام نوروبلاستوما مبتلا نباشد.نورو بلاستوم اغلب بر روی غدد فوق کلیوی که بالای هردو کلیه وجود دارد ، شروع به فعالیت می کند.

بافت برداری/ عمل جراحی کلیه

اکثر مواقع پزشکان با دیدن آزمایش های تصویر برداری اطلاعات کافی در مورد تومور ویلمز را بدست می آورند و بنابراین اگر نیاز به عمل جراحی باشد ، انجام می دهند اما تشخیص حقیقی تومور ویلمز زمانی است که قسمتی از تومور در زیر میکروسکوپ بررسی شود زیرا از روی  شکل واضح سلول های توموری می توان در زیر میکروسکوپ براحتی تشخیص داد.هم چنین پزشکان به بررسی بافت های تومور از لحاظ مطلوب یا نا مطلوب بودن آن ها می پردازند تا بتوانند ویژگی هی تومور ویلمز را به درستی شرح دهند. در اکثر موارد نمونه در طول جراحی برداشته می شود(قسمت بخش جراحی را ببینید). گاهی اوقات اگر پزشکان نسبت به تشخیص قاطع نباشند یا به کاملا برداشته شدن تومور شک داشته باشند، نمونه ای از تومور در طول بافت برداری به روش های جداگانه قبل از عمل جراحی گرفته و بررسی می شود.

اطلاعات کلی در مورد درمان تومور ویلمز 


به طور کلی ، از 10 کودک 9 نفر آن ها درمان می شوند. پیشرفت بسیاری در درمان بیماری تومور ویلمز صورت گرفته است. بسیاری از این پیشرفت ها در ایالات متحده به دلیل داشتن کار گروه تحقیقات تومور ویلمز بوده است ( که اکنون قسمتی از گروه انکولوژی کودکان است) ، که آزمایشات بالینی برای درمان های جدید بر روی کودکان مبتلا به این تومورانجام می دهند.امروزه اکثر کودکان مبتلا به سرطان با آزمایشات بالینی که پزشکان معتقدند بهترین روش درمانی است ، درمان می شوند.هدف از این مطالعات یافتن روش هایی است برای درمان هرچه ممکن کودکان درحالیکه عوارض جانبی ناشی از درمان را کاهش دهد.

به دلیل نادر بودن بیماری تومور ویلمز پزشکان اندکی در مراکز درمانی سرطان کودکان هستند که اطلاعات و تجارب کافی در مورد درمان این بیماری داشته باشند.کودکان مبتلا به تومور با رویکرد تیمی تعدادی از متخصصان اطفال درمان شدند.تیم پزشکان تومور ویلمز شامل:

  • جراح و اورولوژیست اطفال (پزشکی که مشکلات سیستم ادراری کودکان و مشکلات مربوط به آلت تناسلی پسران را درمان می کند ، اورولوژیست گویند)
  • انکولوژیست اطفال (پزشکی که با شیمی درمانی و استفاده از داروها سرطان کودکان را درمان می کند )
  • انکولوژی رادیولوژی اطفال (پزشکی که با استفاده از پرتو درمانی سرطان کودکان را درمان می کند )

بسیاری از متخصصان دیگر نیز برای درمان کودکان هستند که شامل پزشکان دیگر حوزه ها ، دستیاران پزشک ، پرستاران باتجربه زیاد ، پرستاران ، روانشناسان ، مددکاران اجتماعی ، متخصصان توان بخشی و افراد متخصص حوزه سلامت را می توان نامبرد. داشتن فرزند مبتلا به سرطان و قرار گرفتن درمراحل درمان به معنی آن است که با بسیاری از متخصصان ملاقات داشته باشید ودرمورد بخش هایی از سیستم پزشکی که احتمالا قبلا در معرض آن نبوده اید، بیاموزید. بعد از اینکه مبتلا بودن فرزندتان به تومور تایید شد ومراحل بافت شناسی صورت گرفت تیم درمان سرطان با شما درمورد چگونگی درمان گفتگو می کنند. مهم است که همه مراحل وعوارض احتمالی را با پزشک فرزندتان مرور کنید تا بتوانید تصمیمی آگاهانه بگیرید. اگر زمان اجازه می دهد بسیار مفید خواهد بود که نظراتتان را برای مرتبه دوم با متخصصان درمیان گذاشته واگر سوالی درمورد برنامه پیشنهاد شده دارید بپرسید.این اتفاق به شما این امکان را می دهد که اطلاعات بیششتری بدست آورید ودرمورد برنامه درمان فرزندتان اطمینان حاصل کنید.

انواع اصلی درمان تومور ویلمز:

  • جراحی
  • شیمی درمانی
  • پرتو درمانی

اکثر کودکان بیش از یک نوع درمان دارند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *