درمان جراحی و غیرجراحی بیضه نزول نکرده(بیضه نهان یا بیضه داخل شکم)

بیضه نزول نکرده در عموم نامتعارف است، اما در بین نوزادان پسری که قبل از موعد متولد می‌شوند رایج است. اکثر اوقات، بیضه نهفته در اولین ماه‌های تولد، به محل مناسب خود حرکت می‌کند. اگر بیضه نهفته‌ی فرزند شما خودش را اصلاح نکرد، با جراحی می‌توان بیضه را به کیسه بیضه تغییر مکان داد.
بیضه

بیضه نهفته (کریپتورکیدیسم) به بیضه‌ای می‌گویند که قبل از تولد به محل مناسبش در کیسه پوستی آویزان در زیر آلت تناسلی (کیسه بیضه) حرکت نکرده است. معمولا فقط یک بیضه تحت تاثیر قرار می‌گیرد، اما در حدود 10 درصد هر دو بیضه نهفته می‌شوند.

برای درمان مشکل عدم نزول بیضه و بیضه پنهان لازم است به متخصص اورولوژِی با تجربه در مشکلات کودکان مراجعه کرد و با تشخیص و درمان به موقع از بروز مشکلات آتی پیشگیری کرد . دکتر …. به عنوان متخصص اورولوژیست حرفه ای میتواند در درمان این مشکل به مراجعان عزیز کمک کند. برای دریافت مشاوره و یا مراجعه حضوری با شماره های ماتماس حاصل فرمایید.

علت عدم نزول بیضه چیست؟


دلیل اصلی بیضه نزول نکرده ناشناخته است. ترکیبی از عامل ژنتیک ، سلامتی مادر و دیگر عوامل محیطی ممکن‌است هورمون‌ها، تغییرات جسمی و فعالیت عصب را مختل کنند که روی روند تکامل بیضه‌ها تاثیر می‌گذارد.


اصلی‌ترین علامت بیضه پنهان، ندیدن یا حس نکردن بیضه در محل مورد انتظار در کیسه بیضه است.

بیضه‌ها حین تکامل جنین، در شکم تشکیل می‌شوند. طی چند ماه آخر رشد نرمال جنین، بیضه‌ها بتدریج از شکم ازطریق لوله‌ای شبیه معبر در کشاله ران (کانال مغبنی) به سمت کیسه بیضه پایین می‌آیند. این فرآیند در بیضه نزول نکرده، متوقف شده یا به تعویق افتاده است.

بیضه پنهان

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

بیضه نزول نکرده معمولا کمی بعد از تولد با معاینه کودک مشخص می‌شود. اگر کودکتان بیضه نهفته دارد، از پزشکتان بپپرسید چند وقت یکبار نیاز به معاینه دارد. اگر بیضه تا 4 ماهگی کودکتان به سمت کیسه بیضه حرکت نکرده باشد، احتمالا دیگر خود را اصلاح نمی‌کند.

تا زمانی که سن کودکتان کم است، درمان بیضه نهفته هنوز می‌تواند خطر عوارض بعدی آن در زندگی مثل ناباروری  و سرطان بیضه را کاهش دهد.

پسران بزرگتری – از نوزادی تا قبل از نوجوانی – که در بدو تولد بیضه‌هایشان بطور نرمال پایین آمده اند، ممکن‌است در آینده یکی از بیضه‌ها‌ بنظر نهفته شود. این حالت احتمالا بیانگر موارد زیر است:

  • جمع شدگی بیضه که با حرکت عقب و جلوی بیضه بین کیسه بیضه و کشاله ران اتفاق می‌افتد، و احتمالا براحتی بوسیله دست طی آزمایش فیزیکی به کیسه بیضه هدایت می‌شود. این مشکل غیرطبیعی نیست و بدلیل رفلکس عضله در کیسه بیضه رخ می‌دهد.
  • بیضه بالا رونده یا بیضه نهفته اکتسابی، وضعیتی است که در آن بیضه به کشاله ران بازگشته و نمی‌تواند براحتی با دست به کیسه بیضه هدایت شود.

اگر هر تغییری در اندام تناسلی کودکتان مشاهده کردید یا نسبت به رشد او نگران هستید، با پزشک مشورت کنید.

عوامل پرخطر


عواملی که ممکن‌است خطر بیضه نزول نکرده در نوزاد را افزایش دهند شامل موارد زیر می‌شوند:

  • وزن کم نوزاد
  • تولد زودهنگام
  • سابقه خانوادگی بیضه پنهان یا دیگر مشکلات مربوط به رشد اندام تناسلی
  • وضعیت جنین که می‌تواند رشد او را محدود کند، مثل سندروم داون یا نقص دیواره شکمی
  • مصرف الکل در طول دوران بارداری توسط مادر
  • سیگار کشیدن مادر یا قرار گرفتن در معرض دود غیر مستقیم
  • قرار گرفتن والدین در معرض آفت‌کش‌ها

برای رشد بیضه و عملکرد نرمال آن، بیضه‌ها باید کمی خنک‌تر از دمای نرمال بدن باشند. کیسه بیضه این محیط خنک را مهیا می‌کند. عوارض نبود بیضه در محلی که باید، شامل موارد زیر می‌شود:

سرطان بیضه

سرطان بیضه معمولا در سلول‌هایی از بیضه که اسپرم نابالغ تولید می‌کنند آغاز می‌شود. دلیل سرطانی شدن این سلول‌ها ناشناخته است. مردانی که بیضه نهفته داشته‌اند بیشتر در معرض خطر سرطان بیضه هستند.

این خطر برای افرادی که بیضه نهفته‌شان در شکم است بیشتر است تا کسانی که در کشاله ران است، و همینطور در مورد حالتی که هردو بیضه نهفته اند. جراحی اصلاح بیضه نزول‌نکرده ممکن‌است خطر سرطان بیضه در آینده را کاهش دهد، ولی آن را از بین نمی‌برد.

مشکلات باروری

مقدار اسپرم کم، کیفیت ضعیف اسپرم و کاهش قدرت باروری در بین مردانی که بیضه نهفته داشته‌اند احتمال بیشتری دارند. این موضوع می‌تواند بدلیل رشد غیرعادی بیضه باشد، و اگر دیرتر درمان شده باشد، بدتر هم می‌شود.

دیگر عوارض مربوط به محل عیرعادی بیضه نهفته شامال موارد زیر می‌شود:

پیچ خوردگی بیضه

پیچ خوردگی بیضه  پیچش طناب اسپرماتیک است، که شامل رگ‌های خونی، اعصاب و کانالی است که مایع منی را از بیضه به آلت تناسلی حمل می‌کند. این وضعیت دردناک جریان خون به بیضه را قطع می‌کند.

اگر فورا درمان نشود، ممکن‌است باعث از دست دادن بیضه شود. پیچ خوردگی بیضه اغلب در بیضه‌های نهفته  10برابر بیشتر از بیضه‌های نرمال اتفاق می‌افتد.

تروما

اگر بیضه درکشاله ران باشد، ممکن‌است در اثر فشار استخوان شرمگاهی آسیب ببیند.

فتق کشاله ران

اگر دهانه بین شکم و کانال مغبنی خیلی گشاد باشد، بخشی از روده‌ها می‌تواند به کشاله ران هل داده شود و باعث فتق کشاله ران شود.


بیضه داخل شکم
اگر کودکتان بیضه نهفته دارد، پزشک برای تشخیص و درمان احتمالی، جراحی را توصیه می‌کند:
لاپاروسکوپی.یک لوله کوچک شامل دوربین که از طریق یک بریدگی کوچک به شکم کودکتان وارد می‌شود. لاپاروسکوپی برای جابجا کردن بیضه داخل شکمی انجام می‌شود.
پزشک ممکن‌است قادر به اصلاح بیضه نهفته حین عمل باشد، اما در بعضی موارد جراحی دیگری هم نیاز است. درنهایت، لاپاروسکوپی ممکن‌است بیضه را نشان ندهد یا مقدار کوچکی از بافت بیضه‌ای بی‌فایده‌ای را نشان دهد که کلا برداشته می‌شود.
جراحی باز.در بعضی موارد معاینه مستقیم شکم یا کشاله ران از طریق برش بزرگتری لازم است.
بعد از تولد، اگر پزشک نتواند هیچ بیضه‌ای در کیسه بیضه پیدا کند، ممکن‌است برای تایید اینکه هیچ بیضه‌ای وجود ندارد که بخواهد نهفته باشد آزمایش‌های بیشتری تجویز کند. در بعضی موارد اگر بیضه‌ای وجود نداشته باشد، و بلافاصله بعد از تولد مشخص و درمان نشود می‌تواند باعث مشکلات پزشکی جدی شود.
معمولا تست عکس‌برداری، مثل مافوق صوت و ام‌آر‌آی، برای تشخیص بیضه نهفته تجویز نمی‌شوند.


هدف از درمان، حرکت بیضه پایین نیامده به محل مناسب آن در کیسه بیضه است. درمان قبل از سن 1 سالگی ممکن‌است خطر عوارض بیضه پایین نیامده، مثل ناباروری و سرطان بیضه را کاهش دهد. اقدام هرچه زودتر بهتر است، اما توصیه شده که جراحی قبل از 18 ماهگی انجام بگیرد.

جراحی

بیضه نهفته معمولا با جراحی اصلاح می‌شود. جراح بدقت بیضه را به کیسه بیضه می‌برد و به محل بخیه می‌کند (ارکیوپکسی). این جراحی می‌تواند هم از طریق لاپاروسکوپی هم عمل باز انجام گیرد.

جراحی کودک به چند عامل بستگی دارد، مثل سن کودک و شدت سختی جراحی. جراح احتمالا توصیه می‌کند در سن 6 ماهگی و قبل از 12 ماهگی جراحی انجام شود. درمان زودتر با جراحی بنظر می‌رسد خطر عوارض بعدی را کاهش می‌دهد.

در بعضی موارد، ممکن‌است بیضه به اندازه کافی رشد نکرده باشد، و بافت غیرطبیعی یا مرده‌ای داشته باشد. در این حالت جراح بافت بیضه را کلا برمی‌دارد.

اگر کودکان فتق کشاله ران ناشی از بیضه نهفته، هم دارد، حین جراحی فتق هم درمان می‌شود.

جراح، بعد از جراحی، بیضه را معاینه می‌کند تا ادامه رشد، عملکرد صحیح و باقی ماندن بیضه در محلی که باید، را مشاهده کند. معاینه احتمالا شامل موارد زیر می‌شود:

  • آزمایشات فیزیکی
  • تست مافوق صوت کیسه بیضه
  • آزمایش سطح هورمون

درمان هورمونی

درمان هورمونی شامل تزریق هورمون گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) می‌شود. این هورمون می‌تواند باعث حرکت بیضه به سمت کیسه بیضه شود. درمان هورمونی معمولا تجویز نمی‌شود زیرا اثر آن کمتر از جراحی است.

درمان‌های دیگر

اگر کودکتان یک یا هر دو بیضه را ندارد – بطور مادرزادی یا در اثر جراحی – احتمالا پروتز محلول نمک بیضه گزینه خوبی برای قرار گرفتن در کیسه بیضه در اواخر دوران کودکی یا نوجوانی است.

اگر کودکتان حداقل یک بیضه سالم هم ندارد، پزشک احتمالا او را به یک متخصص هورمون و غدد (اندوکرینولوژیست) ارجاع می‌دهد تا درمان‌های هورمونی بیشتری در صورت لزوم برای بلوغ جنسی و جسمی انجام پذیرند.

نتایج

ارکیوپکسی رایج‌ترین روش جراحی برای اصلاح یک بیضه نهفته است که تقریبا 100 درصد احتمال موفقیت دارد. احتمال باروری مردان بعد از جراحی با یک بیضه نهفته تقریبا نرمال است، اما برای مردانی که هردو بیضه آن‌ها نهفته است این احتمال به 65 درصد کاهش می‌یابد. جراحی احتمالا خطر سرطان بیضه را کاهش می‌دهد، اما کاملا این خطر را برطرف نمی‌کند.


حتی بعد از جراحی اصلاحی، بررسی وضعیت بیضه برای اطمینان از رشد نرمال آن، اهمیت دارد. شما می‌توانید با آگاهی از رشد بدن کودکتان، به او کمک کنید. هنگام تعویض پوشک بچه یا حمام کردن او، جایگاه بیضه‌ها را بررسی کنید.

وقتی کودکتان به سن بلوغ نزدیک می‌شود با او راجع به تغییرات نرمال بدنش صحبت کنید و نحوه بررسی بیضه‌ها توسط خودش را به اوتوضیح دهید.بررسی بیضه‌ها توسط خود شخص مهارت مهمی برای تشخیص تومورهای احتمالی است.


اگر فرزندتان یک یا دو بیضه نهفته دارد، ممکن‌است نسبت به ظاهرش حساس شود. او احتمالا از اینکه با دیگر دوستان و هم‌کلاسی‌هایش متفاوت است، احساس نگرانی می‌کند، مخصوصا اگر مجبور به تعویض لباس در رختکن و جلوی دیگران باشد. تمهیدات زیر احتمالا برای مقابله با نگرانی به او کمک می‌کنند:

  • به فرزندتان هنگام صحبت راجع به کیسه بیضه و بیضه‌ها، استفاده از کلمات صحیح را آموزش دهید.
  • به او توضیح دهید که در کیسه بیضه دو بیضه وجود دارد. اگر او یکی از آن‌ها یا هردو را ندارد، با تشریح کامل موضوع به او بفهمانید که هنوز یک پسر سالم است.
  • به او یادآوری کنید که او بیمار یا در معرض بیماری نیست.
  • راجع به اینکه پروتز گزینه‌ی خوبی برای اوست، با او صحبت کنید.
  • به او در تمرین پاسخ به کسانی که او را دست می‌اندازند یا درباره‌ی وضعیتش از او سوالاتی می‌پرسند کمک کنید.
  • برای او شورت بوکس گشاد و مایوای بخرید که وضعیتش به هنگام تعویض لباس و ورزش کمتر جلب توجه کند.
  • از علائم نگرانی و خجالتی بودن، مثل شرکت نکردن در ورزش‌هایی که معمولا از آن‌ها لذت می‌برد، آگاه باشید.

بیضه نهفته معمولا در بدو تولد تشخیص داده می‌شود. پزشک خانوادگی یا متخصص اطفال معمولا با ویزیت یا آزمایش‌های منظم، به معاینه وضعیت فرزندتان ادامه می‌دهد.

برای آمادگی به هنگام ملاقات با پزشک، لیستی از سوالاتی که از او دارید تهیه کنید. سوال‌ها احتمالا به شرح زیراند:

  • چند وقت یکبار برای ویزیت برنامه‌ریزی کنم؟
  • آیا در خانه هم می‌توانم هر تغییری در بیضه نهفته را تشخیص دهم؟
  • پیشنهاد شما برای ملاقات با متخصص چه زمانی است؟
  • فرزندم به چه آزمایش‌هایی نیاز دارد؟
  • گزینه‌های درمانی پیشنهادی شما چه هستند؟
  • آیا دفترچه راهنما یا بروشوری در این مورد وجود دارد؟ چه وب‌سایت‌هایی پیشنهاد می‌کنید؟

برای پرسیدن سوالات بیشتر بهنگام ملاقات دکتر، تردید نکنید.


پزشک کشاله ران نوزاد پسر را معاینه می‌کند. اگر بیضه در کیسه بیضه قرار ندارد، با فشار آهسته روی پوست بدنبال محل دقیق آن می‌گردد. پزشک برای معاینه احتمالا از روغن‌مانند استفاده می‌کند.

اگر پزشک حس کند بیضه در کانال کشاله‌ای قرار گرفته به‌آرامی تلاش می‌کند آن را به سمت کیسه بیضه حرکت دهد. اگر بیضه تا نیمه راه بسمت کیسه بیضه حرکت کرد، اگر با حرکت دادن آن در کودک درد یا رنجشی حاصل شد، یا اگر بیضه فورا به محل اولیه‌اش بازگشت، احتمالا تشخیص پزشک، بیضه نزول نکرده است. اگر بیضه نسبتا براحتی بسمت کیسه بیضه برای یک لحظه حرکت داده شود، احتمالا تشخیص پزشک، جمع شدگی بیضه است.

اگر فرزندتان بیضه نهفته دارد و تا نزدیک 6 ماهگی محل آن مشخص نشود، پزشک برای معاینات بیشتر، شما را به متخصص اختلالات اندام تناسلی و مجاری ادرار کودکان (اورولوژیست کودکان) یا جراح کودکان ارجاع می‌دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *